Przestrzeń jako trzeci nauczyciel
W Reggio Emilia mówi się, że dziecko ma trzech nauczycieli: inne dzieci, dorosłego i przestrzeń, w której spędza dzień. Ten trzeci jest najłatwiejszy do przeoczenia - i najczęściej lekceważony. W Wioskach przestrzeń nie jest tłem dla dnia. Jest częścią pedagogiki.
Co widać, kiedy się wejdzie
Sale w Wioskach nie wyglądają jak tradycyjne przedszkole. Nie ma jaskrawych ścian z postaciami z bajek ani plastikowych zabawek piętrzących się w skrzyniach. Jest drewno, naturalne materiały, stonowane kolory i dużo światła. Są rośliny. Jest cisza, którą da się usłyszeć.
Każda sala ma swoje miejsca. Atelier - pracownię, w której dziecko ma pod ręką farby, glinę, papier, luźne części. Kąciki badawcze - z naturalnymi materiałami do oglądania, przesypywania, porównywania. Kącik wyciszenia - miejsce, do którego można się wycofać, kiedy świata jest za dużo.
Przestrzeń, która pracuje
Przestrzeń w Reggio to nie wyposażenie, tylko umiejętność dostosowania jej do grupy: do tego, jakie te dzieci są dzisiaj, w jakim są nastroju, czym się interesują, czego potrzebują. Dlatego sale w Wioskach się zmieniają. Pedagożka, która widzi, że grupa zanurzyła się w temacie owadów, przygotowuje lupki, atlas i glinę. Prowokacja z wczoraj znika, jeśli przestała działać.
Materiały są na wysokości dziecka - widoczne i posegregowane tak, żeby dziecko mogło po nie sięgnąć samo, bez pytania o pozwolenie. To nie drobiazg. To komunikat: ufamy Ci.
Dokumentacja na ścianach
Na ścianach Wiosek nie wiszą wydrukowane kolorowanki. Wiszą prace dzieci i dokumentacja ich myślenia - zdjęcia z eksperymentów, zapisane wypowiedzi, kolejne wersje projektów. Kiedy dziecko widzi swoją wczorajszą pracę na ścianie, rozumie, że jego myślenie jest ważne i że ktoś je naprawdę zauważył.
Zaprojektowane, nie urządzone
Każdą nową Wioskę projektujemy od strony pedagogiki, nie katalogu mebli. Światło, akustyka, podział na strefy - relaksu, badawczą, atelier, dużej motoryki - wszystko podporządkowane jednemu pytaniu: czego potrzebują dzieci, które będą tu spędzać dni.