Jeśli myślisz o pracy w żłobku, klubie dziecięcym albo jako dzienny opiekun, pewnie słyszysz, że "od nowego roku wszystko się zmienia". To prawda, ale tylko częściowo. Ustawa jest już uchwalona i opublikowana. Szczegóły nowych kursów wciąż jednak czekają na rozporządzenie. W tym artykule oddzielamy jedno od drugiego: co jest przesądzone, a czego na dziś nikt nie może rzetelnie obiecać.
Stan prawny na 15 października 2026 r. Zaktualizujemy artykuł, gdy ministerstwo opublikuje rozporządzenie w sprawie programów szkoleń.
Najważniejsze w skrócie
- Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 nie jest już projektem. To ustawa z 31 lipca 2026 r., opublikowana w Dzienniku Ustaw 25 sierpnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1123).
- Nowe zasady zdobywania kwalifikacji opiekuna obowiązują od 1 stycznia 2027 r.
- Dotychczasowe kursy 280 h (opiekun w żłobku) i 160 h (dzienny opiekun) zastępuje nowy system. W zależności od wykształcenia jest to 310 h szkolenia wstępnego albo 80 h praktyk + 30 h szkolenia ze standardów opieki.
- Osoby zatrudnione jako opiekunowie przed 1 stycznia 2027 r., które nie spełniają nowych wymagań, mogą pracować do 31 grudnia 2028 r. Do tego czasu muszą ukończyć 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki.
- Ukończenie kursu 280 h w 2026 r. nie wystarcza, żeby skorzystać z okresu przejściowego. Według ministerstwa liczy się zatrudnienie przed 1 stycznia 2027 r.
- Rozporządzenie, które określi programy nowych szkoleń, nie zostało jeszcze wydane. Pod koniec września było na etapie wewnętrznych konsultacji w ministerstwie.
To już nie projekt. Ustawa przeszła całą drogę
Wiele tekstów w internecie wciąż pisze o "planowanych" zmianach, bo powstały wiosną, gdy krążyły projekty. Dziś sytuacja wygląda inaczej:
- 2 czerwca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt i skierowała go do Sejmu,
- 17 lipca 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację,
- 31 lipca 2026 r. Sejm przyjął poprawki Senatu (to data ustawy),
- 19 sierpnia 2026 r. Prezydent podpisał ustawę,
- 25 sierpnia 2026 r. ustawę ogłoszono w Dzienniku Ustaw (poz. 1123).
Przepisy wchodzą w życie etapami. Dla przyszłych i obecnych opiekunów najważniejsza jest data 1 stycznia 2027 r., bo od niej obowiązują nowe wymagania kwalifikacyjne. Większość pozostałych zmian organizacyjnych, w tym punkty opieki dziennej, startuje 1 stycznia 2028 r.
Trzy drogi do zawodu opiekuna od 1 stycznia 2027 r.
Ustawa porządkuje wymagania i opisuje trzy ścieżki. To, która dotyczy Ciebie, zależy od wykształcenia i doświadczenia:
- Masz wykształcenie kierunkowe (m.in. jesteś pielęgniarką, położną, masz za sobą pedagogikę przedszkolną lub wczesnoszkolną albo szkołę policealną na kierunku opiekunka dziecięca). Przed zatrudnieniem musisz odbyć 80 h praktyk zawodowych i 30 h szkolenia ze standardów opieki.
- Masz co najmniej wykształcenie średnie, średnie branżowe albo zasadnicze zawodowe lub branżowe. Przed zatrudnieniem musisz ukończyć 310 h szkolenia wstępnego, na które składają się etap teoretyczny, etap szkoleniowy i praktyki zawodowe.
- Masz co najmniej 3 lata doświadczenia w pracy z dziećmi do lat 3. Przed zatrudnieniem musisz ukończyć m.in. 30 h szkolenia ze standardów opieki.
Do tego dochodzą dwa wymagania, o których łatwo zapomnieć:
- pierwsza pomoc: szkolenie z udzielania dziecku pierwszej pomocy trzeba odbyć nie wcześniej niż 2 lata przed zatrudnieniem,
- niekaralność: wyklucza ją skazanie za jakiekolwiek przestępstwo umyślne, a informacja z KRK nie może być starsza niż 3 miesiące.
Szkolenie ze standardów opieki ma obejmować m.in. pracę z dziećmi, organizację pracy personelu, współpracę z rodzicami i monitorowanie wdrażania standardów. Wiąże się więc bezpośrednio ze standardami opieki, które obowiązują w żłobkach od 1 stycznia 2026 r.
Dzienny opiekun: koniec osobnego kursu 160 h
Do tej pory dziennym opiekunem mogła zostać osoba po 160-godzinnym szkoleniu, czyli na łagodniejszych zasadach niż opiekun w żłobku. Nowelizacja to zmienia: dzienni opiekunowie będą musieli spełniać takie same wymagania kwalifikacyjne jak opiekunowie w żłobkach i klubach dziecięcych.
Zmienia się też sama forma opieki. Od 1 stycznia 2028 r. pojawiają się punkty opieki dziennej:
- dotychczasowi dzienni opiekunowie i podmioty, które ich zatrudniają, staną się punktami opieki dziennej z mocy prawa,
- jeden dzienny opiekun może opiekować się najwyżej 5 dziećmi, a 8 dziećmi, jeśli pomaga mu druga osoba z wymaganymi kwalifikacjami,
- w jednym punkcie może przebywać najwyżej 16 dzieci,
- punkty, które działały już wcześniej, będą musiały spełnić pełne wymogi lokalowe dopiero od 1 stycznia 2032 r.
Okres przejściowy dla osób bez nowych kwalifikacji (do 31 grudnia 2028 r.) obejmuje także dziennych opiekunów, którzy pracują przed 1 stycznia 2027 r.
Już pracujesz jako opiekun? Masz czas do końca 2028 roku
Jeśli jesteś zatrudniona lub zatrudniony jako opiekun przed 1 stycznia 2027 r. i nie spełniasz nowych wymagań, możesz pracować dalej, ale najdłużej do 31 grudnia 2028 r. Żeby pracować po tej dacie, musisz ukończyć 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki.
Nowelizacja wprowadza też obowiązek systematycznego aktualizowania wiedzy przez opiekunów. Szkolenia w tym zakresie bezpłatnie zapewnia podmiot prowadzący żłobek lub klub. Od 2027 r. opiekunom przysługuje dodatkowo 16 godzin albo 2 dni płatnego czasu wolnego w roku na podnoszenie kwalifikacji.
Kończysz kurs w 2026 roku? Zwróć uwagę na jeden szczegół
To najważniejsza i najczęściej pomijana informacja. 29 września 2026 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśniło w piśmie (znak DPR-VI.530.124.2026), że:
- zaświadczenie o ukończeniu kursu 280 h według dotychczasowych przepisów nie traci ważności,
- z okresu przejściowego korzystają jednak tylko osoby, które były zatrudnione jako opiekun przed 1 stycznia 2027 r.,
- osobę, która skończy kurs w grudniu, a pracę zacznie w styczniu 2027 r., obowiązują już nowe przepisy,
- to, jak dokładnie wcześniej ukończony kurs 280 h będzie uwzględniany po 2027 r., ma wynikać z rozporządzenia, którego jeszcze nie ma.
W praktyce, jeśli chcesz skorzystać z obecnych zasad, przed końcem 2026 roku potrzebujesz dwóch rzeczy: ukończonego kursu i podpisanej umowy o pracę jako opiekun. Nawet wtedy do końca 2028 r. musisz uzupełnić 30 h szkolenia ze standardów opieki. Sprawdź też u organizatora kursu, do kiedy realnie da się go ukończyć na dotychczasowych zasadach. Część firm wyznacza termin wcześniejszy niż 31 grudnia.
Ministerstwo zastrzega, że jego wyjaśnienia mają charakter ogólny i nie rozstrzygają indywidualnych spraw.
Czego jeszcze nie wiadomo
Ustawa wyznacza ramy, ale szczegóły nowych szkoleń określi rozporządzenie ministra rodziny (na podstawie art. 49 ustawy). W dniu publikacji tego artykułu jeszcze go nie wydano. Pod koniec września ministerstwo informowało, że projekt jest na etapie wewnętrznych konsultacji i jego ostateczny kształt nie jest przesądzony.
Na dziś nie wiadomo więc na pewno:
- jaka część 310 h będzie mogła odbywać się online, a jaka stacjonarnie,
- jak będą wyglądać egzaminy i ile będzie podejść,
- czy szkolenie 30 h będzie się odbywać online, czy stacjonarnie,
- jak zostanie uwzględniony wcześniej ukończony kurs 280 h lub 160 h,
- kiedy pojawią się pierwsze zatwierdzone przez ministerstwo programy nowych kursów.
W sieci krąży podział 310 h na 90 h teorii, 140 h zajęć szkoleniowych i 80 h praktyk, razem z limitami nauki zdalnej. Pochodzi on z wcześniejszego projektu rozporządzenia z początku 2026 r. Traktuj go jako kierunek, a nie obowiązujące przepisy.
Inne zmiany dla opiekunów, które warto znać
- ochrona prawna przysługująca funkcjonariuszom publicznym podczas wykonywania obowiązków i w związku z nimi,
- legitymacja służbowa w mObywatelu z ulgowymi przejazdami (w placówkach niepublicznych dopiero od 2032 r.),
- 4 kwietnia jako Dzień Opiekunki i Opiekuna Małego Dziecka,
- od 2027 r. pielęgniarka lub położna w żłobkach, do których uczęszcza więcej niż 32 dzieci.
Kalendarz zmian w jednym miejscu
- 1 stycznia 2027 r. - nowe kwalifikacje opiekunów i dyrektorów, szkolenie z pierwszej pomocy co 2 lata, płatny czas na szkolenia,
- 1 września 2027 r. - standardy żywienia, zakaz publikowania wizerunku dzieci przez placówki,
- 1 stycznia 2028 r. - punkty opieki dziennej, nowy rejestr instytucji w systemie ZUS,
- 31 grudnia 2028 r. - koniec okresu przejściowego dla opiekunów bez nowych kwalifikacji.
Kursy dla opiekunów w promocyjnej cenie
Jeśli chcesz zdobyć kwalifikacje albo uzupełnić je przed zmianami, mamy dla Ciebie dwa kursy w promocyjnej cenie:
- Opiekun w żłobku lub klubie dziecięcym (280 h) - dla osób z co najmniej średnim wykształceniem, które chcą pracować w żłobku lub klubie dziecięcym. Program obejmuje 80 h praktyk zawodowych. Cena promocyjna: 899 zł. Zapisz się na kurs 280 h
- Dzienny opiekun (160 h) - dla osób, które chcą sprawować opiekę jako dzienny opiekun. Program obejmuje 30 h praktyk zawodowych. Cena promocyjna: 699 zł. Zapisz się na kurs 160 h
Oba kursy realizujesz na dotychczasowych zasadach, więc liczy się czas. Żeby skorzystać z okresu przejściowego, ukończ kurs i zacznij pracę jako opiekun w żłobku, klubie dziecięcym albo jako dzienny opiekun przed 1 stycznia 2027 r. Wtedy możesz pracować do 31 grudnia 2028 r., a w tym czasie uzupełnisz kwalifikacje o 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki. Kurs ukończony w 2026 r. bez zatrudnienia nie daje tej gwarancji.
Szukasz miejsca, w którym praca z najmłodszymi opiera się na relacji i uważności? Zobacz aktualne oferty pracy w Wioskach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zmiany w kursach dla opiekunów są już przesądzone?
Tak, w zakresie ustawy. Nowelizację podpisano i opublikowano (Dz.U. 2026 poz. 1123). Niepewne są jeszcze szczegóły programów szkoleń, które określi rozporządzenie.
Od kiedy obowiązują nowe kwalifikacje?
Od 1 stycznia 2027 r.
Czy kurs 280 h ukończony w 2026 r. będzie ważny?
Zaświadczenie nie traci ważności. Okres przejściowy obejmuje jednak tylko osoby zatrudnione jako opiekun przed 1 stycznia 2027 r. One też muszą do końca 2028 r. ukończyć szkolenie 30 h.
Czy jako dziennemu opiekunowi wystarczy mi kurs 160 h?
Po zmianie przepisów już nie. Dzienni opiekunowie mają spełniać takie same wymagania jak opiekunowie w żłobkach. Osoby, które pracują przed 1 stycznia 2027 r., mają czas na uzupełnienie kwalifikacji do 31 grudnia 2028 r.
Czy kurs 310 h będzie można zrobić online?
To rozstrzygnie rozporządzenie. Wcześniejszy projekt zakładał, że duża część zajęć będzie stacjonarna, ale ostatecznych przepisów jeszcze nie znamy.
Źródła
- Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. 2026 poz. 1123)
- MRPiPS: Rada Ministrów przyjęła projekt (2 czerwca 2026 r.)
- Prezydent RP: decyzje w sprawie ustaw (19 sierpnia 2026 r.)
- Wyjaśnienie MRPiPS w sprawie okresu przejściowego (pismo z 29 września 2026 r.)
- Stan prac nad rozporządzeniem (30 września 2026 r.)


